Başka hiçbir kanser önceden yüklenmiş bir soruyla gelmez. Meme kanseri hastalarına ne yaptıkları sorulmaz. Ama akciğer kanseriniz varsa, neredeyse herkesin ilk sözleri şudur: "Sigara içtiniz mi?"
Endişe gibi görünen bir sorudur. Ama endişe değildir. Bir sınıflandırma mekanizmasıdır. Sizi iki kategoriye ayırır: sigara içenler (ve dolayısıyla bunu kendi üzerlerine çekenler) ve içmeyenler (ve dolayısıyla sempatiyi hak eden masum kurbanlar).
Sigara içtiyseniz — veya hâlâ içiyorsanız — yargı anında ve acımasızdır. İnsanların gözlerinde okursunuz. "Riskleri biliyordunuz." Sanki riskleri bilmek sonuçları hak etmek demek. Sanki bir ömür boyu nikotin bağımlılığı — genellikle ergenlikte başlayan, genellikle yoksullukta kök salan — halk sağlığı krizi yerine ahlaki bir başarısızlık.
Sigara içenler ve eski içiciler için suçluluk ezicidir. Geceleri uyanık yatıp hesap yaparsınız — kaç sigara, kaç yıl. Her öksürük ceza gibi hissettirir. Ve en kötüsü: suçluluk yardım etmez. Tümörü küçültmez.
Hiç sigara içmediyseniz — ve hastaların yaklaşık %20'si hiç içmemiştir — soru eşit derecede yıkıcıdır. Karşınızdakinin yüzünde şaşkınlık görürsünüz. Bir nedene ihtiyaçları var, çünkü neden evrenin anlamlı olduğu anlamına gelir.
Akciğer kanseri stigmasının ölçülebilir sonuçları var. Ölüm başına daha az araştırma fonu alır. Hastalar daha yüksek utanç ve depresyon seviyeleri bildirir.
Duymanız gereken: akciğer kanserini hak etmiyorsunuz. Kimse kanseri hak etmez. Sigara bir risk faktörüdür, ahlaki bir başarısızlık değil.
Bunu tek başınıza taşıyorsanız — bir terapist veya akciğer kanseri destek grubuyla konuşun. Sigara içip içmediğinizi sormayacak biri.